گرایش‌های حاکم بر فرایندهای ساخت‌واژی در زبان مخفی دانش‌آموزان دبیرستانی تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
بلقیس روشن 1
فرید دهقان طرزجانی 2
1 عضو هیئت علمی، گروه زبان‌شناسی و زبان‌های خارجی دانشگاه پیام‌نور تهران
2 دانشجوی کارشناسی‌ارشد زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه پیام‌نور تهران
چکیده
هدف پژوهش حاضر پی‌بردن به گرایش‌های حاکم بر ساخت‌واژة زبان مخفی و در‌یافتن این مسئله است که کدامیک از فرایندهای ترکیب، پردازش واجی، اشتقاق، ابداع، کوتاه‌سازی، سرواژه‌سازی، دوگان‌سازی، پسروی و پیوند بیشترین کاربرد را در این گونة زبانی دارد. جامعة آماری مورد تحلیل، کلیة واژه‌های موجود در فرهنگ لغات زبان‌مخفی سمائی(1382)و روش انجام این پژوهش توصیفی- تحلیلی است. پس از بررسی اندیشه‌های هادسن(2000) و ریچاردز و اشمیت(2002) دربارة ساخت‌واژة زبان معیار، ساخت‌واژة زبان مخفی بررسی می­شود. نتایج تحقیق حاکی از این است که ترکیب نسبت به دیگر فرایندهای ساخت‌واژی بیشترین کاربرد را دارد و پردازش واجی و اشتقاق از نظر کارایی در رتبه‌های بعدی قرار می‌گیرد. در ادامه، ناهمسویی‌هایی در فرایندهای ساخت‌واژی زبان مخفی با زبان فارسی معیار به دست آمد؛ برای نمونه، وندهای سترون و وندهای بدون پیشینه در زبان فارسی معیار، در واژگان زبان مخفی کاربرد دارد. 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Dominant Word Formation Processes in Argot among Tehran's High School Students

نویسندگان English

Belghis Rovshan 1
Farid Dehghaan 2
1 Assistant Professor, linguistics department,Tehran Payame nur university
2 Graduate student, linguistics,Tehran Payame nur university
چکیده English

This paper tries to find the dominant word formation processes with the highest frequency in the current argot among Tehran's high school students. We presented Richards’ and Schmidt’s (2002) and Hudson’s (2000) viewpoints about word formation in the standard language; afterwards, we examined the content of "a Persian dictionary of argot" containing approximately 510 words and expressions.
Our findings are as follows:

First, Compounding is placed at the top of the other processes.
Second, there is usage of some suffixes in the Argot which are known as frozen suffixes in the standard Persian language.
Last, "Argot is a part of standard language" said Sama'i; nevertheless, there are two kinds of suffixes in derivation which are not in agreement with the main word formation processes in the standard Persian language:

1- Usage of borrowed suffixes from Arabic language to determine different sexes.
2-Usage of suffixes with no history in Persian language, which may be derived in the surveyed Argot by wrong cutting.   

کلیدواژه‌ها English

Argot
Word formation Processes
Adding Affixes
Phonological Treatment
Persian
- آیتو، جان (1385). فرهنگ ریشه‌شناسی انگلیسی. ترجمة حمید کاشانیان، تهران: انتشارات معین و فرهنگ نشر نو.
- احمد خانی، محمد رضا (1387).« بررسی جابه‌جایی واجی در زبان ایرانی میانه و ایرانی جدید (از دیدگاه همزمانی، تاریخی و نظریة بهینگی)». فصلنامة ادبیات عرفانی و اسطوره‌شناختی، شماره 12 سال 4، صص 11- 30.
- انوری، حسن (1382). فرهنگ بزرگ سخن. تهران: انتشارات سخن.
----------(1383). فرهنگ کنایات سخن. تهران: انتشارات سخن.
- اگرادی، ویلیام و مایکل دابروولسکی و مارک آرنف (1384). درآمدی بر زبانشناسی معاصر ج1.             دکتر علی درزی، تهران: انتشارات سمت.
- بابازاده، محمود (1385). فرایند‌های ساخت‌واژی در زبان‌های فارسی و انگلیسی. پایان‌نامة کاشناسی ارشد زبان‌شناسی همگانی، به راهنمایی دکتر مهدی سمائی، تهران: دانشگاه پیام نور.
- باطنی، محمد رضا (1385). زبان و تفکر. تهران: مؤسسة انتشارات سخن.
- بلوم‌فیلد، لئونارد (1379). زبان. دکتر علی محمد حق­شناس: تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
- ثمره، یدالله (1383). آواشناسی زبان فارسی. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
- حق‌شناس، علی محمد (1384). آواشناسی. تهران: آگاه.
- سمائی، مهدی(1384).‌ «روش‌های ساخت‌واژی در زبان مخفی»، مجموعه مقالات دومین هم‌اندیشی و اصطلاح‌شناسی فرهنگستان زبان و ادب فارسی. به تلاش علی کافی، دورة دوم/ اردیبهشت ماه 1384، از صفحة ‌387 تا صفحة‌ 392.
- سمائی، مهدی (1382). فرهنگ لغات زبان مخفی. تهران: نشر مرکز.
- شقاقی، ویدا (1387). مبانی صرف. تهران: انتشارات سمت.
- صدری افشار، غلامحسین و نسرین حکمی و نسترن حکمی (1381). فرهنگ معاصر فارسی امروز. تهران: انتشارات فرهنگ معاصر.
- طباطبائی، علاالدین (آذر 1384). «بررسی فرآیندهای ساخت‌واژی عامیانه». نامة فرهنگستان، دورة هفتم/1384، صص 191- 201.
- فرشید‌ور، خسرو (1386). فرهنگ پیشوندها و پسوندهای زبان فارسی همراه گفتارهایی دربارة زبان فارسی. تهران: انتشارات زوّار.
- کلباسی، ایران (1380). ساخت اشتقاقی واژه‌ در فارسی امروز. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
- لوح فشردة‌ فرهنگ لغت دهخدا. دهخدا (2006). روایت سوم، تهران: مؤسسة انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.
- مدرسی، یحیی (1387). درآمدی بر جامعه‌شناسی زبان. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
- ناتل خانلری، پرویز (1386). زبان‌شناسی و زبان فارسی. تهران: انتشارات توس.
- نجفی، ابوالحسن (1378). فرهنگ فارسی عامیانه. تهران: انتشارات نیلوفر.
-------------(1387) «زبان فارسی، سترون یا زایا؟» نشست علمی، پنجم مرداد
- Arlotto, A. (1972). Introduction to Historical Linguistics. Boston: Houghton Mifflin.
- Contemporary English Dictionary (1995). Third edition, Great Britain: Longman publication.
- Falk, Julia S. (1978). Linguistics and Language. United States of America: John Wiley and Sons, Inc.
- Hartman, R and F. Stork (1972). Dictionary of Language and Linguistics. London: Applied Science Publishers.
- Haspelmath, Martin, (2002). Understanding Morphology. London: Arnold
- Haugen, E. (1950). the Analysis of Linguistic Borrowing. the Ecology of Language, Essays by E. Haugen. Ed. A. Dil, pp 79- 109.
- Heath, J. (1994). Borrowing. ELL: 383- 94.
- Hudson, Grover (2000). Essential Introductory Linguistics. first edition, Michigan state university: Blackwell publishers.
- Hudson, R.A. (1996). Sociolinguistics. Second edition, Great Britain: Cambridge University Press.
- Katamba, Francis and John Stonham, (2006). Morphology. second edition, New York: Palgrave MacMillan.
- Lyons, John (1990). Language and Linguistics. New York: Cambridge University Press.
- Merriam-Webster's Collegiate Dictionary (1998). Tenth edition, United States of America, Cleveland, Ohio: Wiley publishing, Inc. 
- The New Shorter Oxford English Dictionary (1993). Third edition, united state of America: Oxford.
- Richards, C. Jack and Richard Schmidt (2002). Third edition. Dictionary of Language Teaching and Applied Linguistics. Malaysia: Longman.
- Trask, Robert Lawrence (2003). Historical Linguistics. London: Arnold.
- Yule, George (2006). the Study of Language. third edition, New York: Cambridge University Press.
فصلنامه پازند
دوره 7، 24-25 - شماره پیاپی 24
تابستان 1390
صفحه 65-86