ﻛﺘیبه های ﭘﺎدﺷﺎهان اورارﺗﻮﻳﻲ در اﻳﺮان

دو ﻗﺮن ﺣﻀﻮر ﭘﺎدﺷﺎﻫﻲ اورارﺗﻮ در ﮔﺴﺘﺮه ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎی ﺷﻤﺎل ﻏﺮب اﻳﺮان، ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﺎﺛﻴﺮ و ﺗﺎﺛﺮات ﻓﺮاوان ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﻫﻨﺮی در اﻳﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺷﺪ و ﻧﻬﺎﻳﺘﺎ ﺛﻤﺮه اﻳﻦ ﺣﻀﻮر ﺑـﻪ ﺟـﺎی ﻣﺎﻧـﺪن آﺛـﺎر و ﺑﻘﺎﻳـﺎی ﻣـﺎدی اورارﺗﻮﻫﺎ در اﻳﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ اﺳﺖ. در اﻳﻦ ﻣﻴﺎن ﺷﺎﻳﺪ ﺑﺘﻮان ﮔﻔﺖ ﻛﻪ ﮔﺮاﻧﻤﺎﻳﻪﺗﺮﻳﻦ ﻳﺎدﮔﺎران ﺑﺮﺟـﺎی ﻣﺎﻧـﺪه از ﺗﻤﺪن اورارﺗﻮ دهﻫﺎ ﻛﺘﻴﺒﻪ ﻣﻴﺨﻲ اﻳﻦ ﭘﺎدﺷﺎﻫﻲ ﻛﻬﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ اﻳﻦ ﺑﺮﻫﻪ از ﺗﺎرﻳﺦ ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺷﻤﺎلﻏﺮب اﻳﺮان ﻣﻮﺛﺮﻧﺪ. وﺟﻮد اﻳﻦ ﺗﻌﺪاد ﻛﺘﻴﺒﻪ اورارﺗﻮﻳﻲ ﻛﻪ در ﺗﻨﻮع ﮔﺴﺘﺮده ﺑـﺎ زﻣﻴﻨـﻪﻫـﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺻﺨﺮهای، ﻟﻮﺣﻪﻫﺎی ﮔﻠﻲ، ﺳﻔﺎلﻧﻮﺷﺘﻪ، ﺳﻨﮓ ﻳﺎدﺑﻮدی)اﺳـﺘﻞ(، ﻓﻠﺰﻧﻮﺷـﺘﻪ و ﻏﻴـﺮه ﺑـﻪ دﺳـﺖ آﻣﺪهاﻧﺪ، ﺑﺪون ﺷﻚ ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ در ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺣﺪود و ﮔﺴﺘﺮه ﻣﺮزﻫﺎی ﺳﻴﺎﺳـﻲ اﻗـﻮام ﻫـﺰاره اول پ.م. در ﺷﻤﺎلﻏﺮب و ﻏﺮب اﻳﺮان اﺳﺖ. ﺑﺎ اﻧﺪﻛﻲ ﺗﺎﻣﻞ ﻣﻲﺗﻮان ﺑﺨﺶ ﻋﻈﻴﻤﻲ از ﮔﺴـﺘﺮه ﺣﻀـﻮر ﺳﻴﺎﺳﻲ و ﻧﻔﻮذ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ اﻳﻦ ﭘﺎدﺷﺎﻫﻲ را در ﺷﻤﺎل ﻏﺮب اﻳﺮان درک ﻧﻤﻮد.