مقایسۀ وندهای اشتقاقی گویش بختیاری چهارلنگ با وند‌های اشتقاقی زبان فارسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
سحر محمدیان
گروه زبان‌شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
چکیده
بررسی و تحلیل گونه‌های زبانی نه‌ تنها در حفظ یک زبان و یا گویش امری مهم تلقی می ­شود، در حفظ تاریخ و فرهنگ یک قوم نیز حائز اهمیت است. از سوی ‌دیگر بررسی ساخت‌واژه ‌گویش‌ها و استخراج وندهای اشتقاقی در معادل‌سازی واژه‌های بیگانه زبان‌های امروزی حاضر اهمیت است. گویش بختیاری بازمانده فارسی میانه و باستان است. این گویش دارای واژه‌های بسیار غنی است که وند‌های اشتقاقی آن در فارسی امروز مهجور گشته‌اند. هدف از این پژوهش با اتخاذ روشی توصیفی‌-تحلیلی، بررسی وندهای اشتقاقی گویش بختیاری چهارلنگ و مقایسه آن با زبان فارسی است. از این‌رو در پژوهش حاضر وندهای اشتقاقی گویش بختیاری چهارلنگ که برگرفته از کتاب واژه‌نامه گویش بختیاری چهارلنگ سرلک (1381) استخراج شده و با وند‌های اشتقاقی زبان فارسی مستخرج از کتاب ساخت اشتقاقی واژه در فارسی امروز کلباسی (1387) مقایسه شده‌اند و سپس مطابقه و عدم مطابقه و معناداری از طریق برنامه spss بررسی شده‌است. یافته‌ها نشان می‌دهند، در مقایسه وندهای اشتقاقی گویش بختیاری چهارلنگ با زبان فارسی، 8/35 درصد عدم انطباق، 9/32 درصد انطباق و 3/31 درصد معناداری مشاهده می‌شود. لازم به ذکر است، وند‌های اشتقاقی گویش بختیاری که در زبان فارسی یافت نشده‌اند، می‌توانند در فرآیند معادل‌سازی واژه‌های بیگانه در زبان فارسی مورد استفاده قرار گیرند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Comparison of derivational affixes in the Bakhtiari dialect of Chahar-lang with the derivational affixes of Persian

نویسنده English

sahar Mohammadian
Department of Linguistic,, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده English

The study and analysis of linguistic varieties is important not only for preserving a language or dialect, but also for preserving a nation's history and culture. On the other hand, examining dialect morphology and extracting derivational affixes can be useful in equating foreign words in modern languages. The Bakhtiari dialect is a descendant of Middle Persian and Old Persian. This dialect contains a large number of words with derivational affixes that are no longer used in modern Persian. The goal of this study is to examine the derivational affixes of the Bakhtiari dialect of Chahar-lang using a descriptive-analytical approach and compare them to derivational affixes in Persian. Therefore, In the present study, the derivational affixes of the Bakhtiari dialect of Chahar-lang extracted from the Dictionary of the Bakhtiari Dialect of Chahâr-Lang by Sarlak (2002) and compared with the derivational affixes of Persian extracted from the book The Derivational Structure of Word in Modern Persian by Kalbasi (2008), and then conformity, non-conformity, and significance were checked using the SPSS program. The results show that when the derivational affixes of the Bakhtiari dialect of Chahar-lang are compared to Persian derivational affixes, 35.8% non-conformity, 32.9% conformity, and 31.3% significance are observed. It is worth noting that the derivational affixes of Bakhtiari dialect, which are not found in Persian, can be used to equate foreign words in Persian.
 

کلیدواژه‌ها English

The Bakhtiari dialect of Chahar-lang
Persian
Morphology
Derivational affixes
رضایی، والی و مریم امانی بابادی (1392). «نمود دستوری در گویش لری بختیاری» مطالعات زبان‌ها و گویش‌های غرب ایران. 1(3): 157- 1339.
رضایی، والی و فرخنده شجاعی (1396). «برخی ویژگی‌های رده‌شناختی گویش بختیاری مسجدسلیمان»، پژوهش‌های زبان‌شناسی تطبیقی، 7(13): 167-183.
ژوکوفسکی، والنتین آلکسییویچ (1396). موادی برای مطالعه گویش بختیاری، ترجمه و اضافات: مریم شفقی و سیدمهدی دادرس. تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبائی.
سرلک، رضا(1381). واژه‌نامه گویش بختیاری چهار لنگ، تهران: نشرآثار.
شقاقی، ویدا(1394). مبانی صرف، تهران: انتشارات سمت.
طاهری، اسفندیار(1385). «فعل در گویش بختیاری»، گویش‌شناسی، 3(1-2): 86-106.
طاهری، اسفندیار(1389). گویش بختیاری کوهرنگ، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
طاهری، اسفندیار(1391). «ریشه‌شناسی واژه‌هایی از گویش بختیاری، زبان‌ها و گویش‌های ایرانی»، (1): 111- 138.
عباسی سورجانی، ندا(1390). بررسی زبان‌شناختی گویش بختیاری چهارلنگ، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، تهران: دانشگاه پیام نور.
کلباسی، ایران(1387). ساخت اشتقاقی واژه در فارسی امروز، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
Abbasi Soureshjani, Nada (2012). A Study of Bakhtiyari Chahar-Lang Dialect, M.A Thesis, Tehran: Payame noor university. (in Persian).
Anonby, E. and A. Asadi (2018). Bakhtiari Studies ΙΙ: Orthography (Acta Universitatis Upsaliensis), Uppsala: Studia Iranica Upsaliensia.
Beard, R. (2001). The Handbook of Morphology, UK: Blackwell.
Haspelmath, M. and A. D. Sims (2010). Understanding Morphology, London: Arnold.
Kalbasi, I. (2008). The Derivational Structure of Word in Modern Persian, Tehran: Institute for Humanities and Cultural Studies. (in Persian).
Katamba, F. and J. Stonham (2007). Morphology UK: Macmillan Education.
Lorimer, David Lockhart Robertson (1955). “The Popular Verse of the Bakhtiāri of S. W. Persia – ІІ: Specimens of Bakhtiāri Verse”. BSOAS, 17(1): 92-110.
Lorimer, David Lockhart Robertson (1954). “The Popular Verse of the Bakhtiāri of S. W. Persia – І”. BSOAS. 16 (3): 542-555.
MacKinnon, C. (2011). ʺLori Dialectsʺ Online address: http://www.iranicaonline.org/articles/lori-dialects.
Rezai, V. and M. Amani Babadi (2014). “Grammatical Aspect in Bakhtiari Lori”, Research in Western Iranian Languages and Dialects, 1(3): 139-157. (in Persian).
Rezai, V. and F. shojaee (2017). “Some Typological Characteristics of the Bakhtiyari Dialect of Masjed Soleyman”, Journal of Comparative Linguistic Researches, 7(13): 167-183. (in Persian).
Sarlak, R. (2002). Dictionary of the Bakhtiari Dialect of Chahâr-Lang, Tehran: Asar (in Persian).
Tāheri, E. (2007). “Verb in Bakhtari Dialect”, Dialectology, 3(1-2): 86-106. (in Persian).
Tāheri, E. (2000). Kuhrang Bakhtiari Dialect, Tehran: Institute for Humanities and Cultural Studies. (in Persian).
Tāheri, E. (2012). “Etymology of words from Bakhtiari dialect”, Iranian Languages and Dialects,1: 111-138.
Windfuhr, G. (1993). “Central Dialects”. In E. Yarshater (Ed.), Encyclopedia Iranica. New York: Center for Iranian Studies, Columbia University.
Yazdani, F. and F. Kazemi (2019). “Investigating Assimilation and Metathesis Processes in Mazandarani Language, Marzoun Kola Variety”, International Journal of Advanced Research (IJAR), 7(8), 806-812.