نقش نظریه فضاهای ذهنی در برطرف کردن نابهنجاری معنایی و ابهام زدایی ارجاعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
ارسلان گلفام 1
سپیده عبدالکریمی 2
1 عضو هیئت علمی گروه زبان‌شناسی دانشگاه تربیت مدرس
2 دانشجوی دکتری زبان‌شناسی دانشگاه تربیت مدرس
چکیده
رویکرد شناختی، رویکردی نسبتاً نوین و معنی­بنیاد در زبان­شناسی است که امکان توجیه و تبیین قابل پذیرش بودن یا غیرقابل پذیرش بودن ساخت­های زبانی را با تکیه بر
مبانی­ای که در رویکرد زایشی وجود ندارند، فراهم می­ سازد. نظریه فضاهای ذهنی از نظریه­ های ارائه شده در زبان­شناسی شناختی است که بدون در نظر گرفتن آن، توجیه رفع نابهنجاری معنایی از جملاتی که به لحاظ معنایی ناهنجار هستند و نیز، زدودن ابهام ارجاعی از گروه­های اسمی مبهم، با دشواری رو به رو است. پژوهش حاضر کوششی است برای تبیین مفهوم فضای ذهنی، بررسی رابطه میان فضاهای ذهنی و مجاز و نقش نظریه مذکور در برطرف کردن نابهنجاری معنایی و ابهام­زدایی ارجاعی. همچنین، در این پژوهش عناصر زبانی فضاساز معرفی و عملکرد آنها بررسی خواهد شد. نگارندگان در مقام فارسی­ زبانان مسلط بر زبان­های انگلیسی و آلمانی و آشنا با زبان فرانسه، به منظور ارائه داده ­ها به طور عمده از شم زبانی خود بهره برده­اند و داده­ های آلمانی و فرانسه را نیز به محک دیگر افراد مسلط بر زبان­های مذکور سپرده ­اند. یافته­ های این پژوهش نشان دادند وجوه متفاوت فعل، محمول­های متغیر و عبارات اشاره­ای نمونه هایی از عناصر زبانی فضاساز هستند که وجود آنها، بازنمود فضاهای ذهنی در زبان تلقی می ­شود و از آنجا که عناصر زبانی فضاساز در زبان­های مذکور کارکردی مشترک دارند ، این بازنمود در
زبان­های طبیعی به شیوه ­های گوناگون، از یک سو بازتاب عملکرد مشترک ذهن بشر در رمزگذاری­های زبانی است و از سوی دیگر، گواهی است بر بازتاب توانایی­های شناختی غیرزبانی انسان در زبان وی که این امر به نوبه خود، وجود جهانی­های شناختی را در زبان­های طبیعی حتمی می ­نمایاند.



 
 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Surveying the Role of Mental Spaces Theory in Eliminating Semantic Anomaly & Referential Ambiguities

نویسندگان English

Arsalan Golfam 1
Sepide Abdolkarimi 2
1 Faculty member, department of Linguistics, Faculty of Humanities, Tarbiat Modares University
2 Ph.D. Student in Linguistics, Tarbiat Modares University
چکیده English

This paper is an attempt to explain the concept of mental space and the relationship between mental spaces and metonymy and the role of this theory in eliminating semantic anomaly and referential ambiguities. The space-maker linguistic elements will also be introduced in this paper. The authors, as native speakers of Persian who have a good command of English and German and familiar with French have used their intuitions in gathering data. They have checked the correctness of French data by consulting with other speakers of French. Findings of this survey showed that different moods of the verb, changing predicates and diectics are examples of linguistic elements which serve as space makers whose existence in languages is the representation of mental spaces and this representation in its own turn, is the reflection of the same mental mechanism in human beings in linguistic codification and a proof for considering cognitive universals in linguistic analysis.

کلیدواژه‌ها English

Theory of Mental Spaces
Changing Predicates
Value for the Variables
Mental Scanning and Cognitive Universals
- صفوی، کورش، (1379)، درآمدی بر معنی شناسی؛ تهران، سوره مهر.
------------ (1383) ، از زبان شناسی به ادبیات، تهران، سوره مهر.
-گلفام، ارسلان، (1385) ، اصول دستور زبان، تهران، سمت.
-هادی، روح الله، (1384)، آرایه های ادبی، تهران، شرکت چاپ و نشر کتاب های درسی ایران.
- Buscha J. & Helbig G., (2001)  Deutsche Grammatik, Berlin
.  &München, Langenscheidt.
-Corréard, Marie- Hélène & Mary O’Neill, )1997(. French Dictionary,1st. edn, UK, Bath Press.
- Croft, W. &Cruse A. )2004(. Cognitive Linguistics, 1st. edn, UK,
CambridgeUniversity Press.
-Cruse, Alan, )2004(. Meaning in Language, 2nd. edn., UK, Oxford University Press,
-Crystal, David, (2003). A Dictionary of Linguistics & Phonetics, 5th.edn., UK, Blackwell.
-Hurford J. & Heasley  B. (1983). Semantics: A Course book, 1st. edn, UK, Cambridge University Press.
- Langacker, Ronald, (1991). Foundations of Cognitive Grammar, vol.2,Stanford, Stanford university press.
-Lee, David, (2001). Cognitive Linguistics, Oxford, Oxford university press.
- Rowlinson, William, (1991). French Grammar, 1st. edn, Oxford, Oxford university press.
- Schwarz, Monika,(1992).Einführung in die kognitive Linguistik,
  Tübringen,Francke.
-Taylor, John R.(1989).Linguistic Categorization, 2nd. edn, Oxford, Clarendon Press.
- Ungerer, F. & Schmid, H.(1997). Cognitive Linguistics, 3rd. edn, New York, Longman,
- Yule, George, (2000). Pragmatics, 2nd. edn, Oxford, Oxford university  press, Hong Kong.
 
فصلنامه پازند
دوره 6، 22-23 - شماره پیاپی 22
موضوع ویژه: زبانشناسی شناختی
زمستان 1389
صفحه 65-78