تحول فرایند تضعیف در گویش تاتی خلخال(دِرَو) از ایرانی باستان تا به امروز: بر پایه نظریه بهینگی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشگاه مالک اشتر
چکیده
کاهش قدرت یک آوا را تضعیف می ­نامند. در تحقیق حاضر تحول فرآیند تضعیف در گویش تاتی خلخال (دِرَو)  از دوره ایرانی باستان تا به امروز توصیف می ­شود. فرایندی که در طی آن آواهای ایرانی باستان با درجه گرفتگی کمتری در گویش تاتی به کار می­ روند. نتایج پژوهش نشان می ­دهد که در گویش تاتی خلخال فرایندهایی از جمله سایشی شدگی، واکدار شدگی و حذف در رابطه با همخوان­ها وجود دارد. در پژوهش حاضر فرایندهای مذکور بر مبنای نظریه بهینگی تحلیل و مشخص شدند. در فرآیند تحول تاریخی گویش تاتی خلخال صورت­های بهینه صورت­هایی هستند که در آنها فرآیند تضعیف اعمال شده است. از این رو، این فرایند محدودیت­ های نشانداری هستند که بر تعیین صورت بهینه حاکم­ اند..

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

The Development of the Lenition in Khalkhal Tati (Dravi) Dialect from Ancient Iranian to the Present: Optimality Theory Approach

نویسنده English

sarrami sarrami
هیئت علمی
چکیده English

Linguistically, lenition or softening is defined as decrease in the strength of a sound unit. The present paper is an attempt to describe and explicate phonological process of lenition of Old Iranian sound segments upon entering Khalkhal (Dravi) Tati dialect. That is to say, speakers of the Tati dialect, pronounce Old Iranian sounds with a lesser degree of occlusion. The results of scrutiny into the latter dialect reveals such phonological processes as spirantization (stops to fricatives), voicing, and deletion are common phonological processes observed in the sound system of the latter dialect. These processes examined leveraging Optimality Theory principles. The research findings indicate that in the diachronic study of the development process of Tati sounds, optimal forms are the ones in which the linguistic process of lenition has obviously played a crucial role. Hence, markedness constraints are determining factors in deciding the optimal forms.

کلیدواژه‌ها English

Optimality Theory
Khalkhal (Dravi) Tati dialect
Lenition
Spirantization
Voicing
Deletion
آراد گلی، ماری (۱۳۴۹). بررسی واج­شناسی گویش تاتی دهکده کجل خلخال بر اساس روش­های نوین زبا­ن­شناسی، پایان­نامه کارشناسی ارشد زبان­شناسی همگانی، دانشگاه تهران.
افشار، ایرج (۱۳۶۸). زبان فارسی درآذربایجان، تهران: بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار.
جم، بشیر (۱۳۸۹). «بررسی فرآیند واجی تضعیف در چند گویش کویری در چهارچوب نظریه بهینگی»، مجموعه مقالات همایش بین­المللی گویش­های مناطق کویری ایران، ۷۴۰-۷۲۷.
بی جن خان، محمود (۱۳۸۴). واج­شناسی نظریه بهینگی، تهران: انتشارات سمت.
پورداد ، منصوره (۱۳۸۶). گویش تاتی، (گویش اهالی روستای دِرَو در شاهرود خلخال در آذربایجان شرقی)، انتشارات هما.
دبیر مقدم، محمد (۱۳۸۷). زبان­شناسی نظری: پیدایش و تکوین دستور زایشی، تهران: انتشارات سمت.
رضایتی کیشه خاله، محرم و جهاندوست سبز علی پور (۱۳۸۶). «ساخت ارگتیو در گویش تاتی خلخال»، مجله ادب پژوهی، 1: ۸۹- ۱۰۳.
رضایتی کیشه خاله، محرم و جهاندوست سبز علی پور (۱۳۸۷). «بررسی ریشه­ها و ماده افعال در گویش­های تاتی و گیلکی، مجله ادب پژوهی، جلد ۲، 6: ۱۱۱ – ۱۳۲.
سبز علی پور، جهاندوست(۱۳۹۱). بررسی تطبیقی ساخت فعل در گویش های تاتی، تالشی و گیلکی، دانشگاه گیلان.
سبز علی پور، جهاندوست (۱۳۹۱). فرهنگ تاتی، رشت: انتشارات ایلیا.
عبدلی، علی (۱۳۸۰). فرهنگ تطبیقی تالشی تاتی و آذری، تهران: شرکت سهامی انتشار.
کرد زعفرانلو کامبوزیا ،عالیه (۱۳۸۵). واج­شناسی رویکردهای قاعده بنیاد، تهران: انتشارات سمت، چاپ اول.
Bacovic, E. (2000). Harmony, Dominance and Control, Doctoral dissertation, Rutgers University: New Brunswick, NJ.
Carr, Philip (1999). English Phonetics and Phonology, Blackwell, Fourth Edition.
Crystall, D. (2003). Dictionary of Linguistics and Phonetics, Blackwell, Fifth Edition.
Jensen, J. T. (2004). Principles of Generative Phonology: An Introduction, Amsterdam.
Kager, R. (1999). Optimality Theory, Cambridge: Cambridge University Press.
Kirchner, R. (2001). Effort Based Approach to Consonant Lenition, New York: Rutledge.
McCarty, j. (2002). A Thematic Guide to Optimality Theory, Cambridge: Cambridge.