پیشنهادهایی برای خوانش جدید چند واژه از متنِ پهلوی درختِ آسوریگ

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
پورچیستا گشتاسبی اردکانی
دانشجوی دکتری زبانهای باستانی ایران/پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران.
چکیده
در پژوهش حاضر خوانشِ چند واژه از متنِ پهلویِ درخت آسوریگ که ممکن است به گونه دیگری خوانده شود، بررسی می ­شود. درخت آسوریگ منظومه مفاخره­ آمیزی است میان بُز و درخت خرما که به زبانِ پهلوی اشکانی یا پارتی سروده شده است، اما انتقال شفاهی آن و مکتوب کردن آن با خط پهلوی کتابی باعث شد تا واژه­ های فارسی میانه نیز در آن راه یابد. خط پهلوی به گونه ­ای است که برخی نویسه­ های آن به چند صورت مختلف می­ تواند خوانده شود و هر یک از پژوهشگران نظری متفاوت درباره خوانشِ یک واژه ارائه می­ دهند. در این پژوهش ابتدا خوانش ­های پژوهشگرانِ پیشین مورد بررسی قرار گرفته است و کوشش شده است تا پیشنهادی تازه برای خوانشِ جدیدِ چند واژه داده شود. اساس این پیشنهادها، واژگان موجود در فرهنگ­ ها و واژه­ نامه­ های فارسی میانه، پارتی و فارسی نو است و از دستور تاریخی ساخت واژگان و ریشه ­شناسی نیز در خوانش ­های­ جدید بهره برده شده است. این پژوهش در جهت درک بهتر برخی واژه­ ها و مفاهیم متن درخت آسوریگ انجام شده است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Suggestions for A New Reading of Some Words from The Pahlavi Text “Draxt ī Āsūrīg”

نویسنده English

Poorchista Goshtasbi Ardakany
Ph.D Candidate of Ancient Iranian Languages ​​/ Institute for Humanities and Cultural Studies, Tehran, Iran.
چکیده English

The present study examines and reads a few words from the Pahlavi text of the “Draxt ī Āsūrīg”, which can be read differently. The Assyrian Tree is a boastful poem between a goat and a palm tree written in Parthian or Parthian Pahlavi, but its oral transmission and writing in Book Pahlavi script allowed Middle Persian words to enter it as well. The Pahlavi script is such that some of its characters can be read in several different ways, and each researcher offers a different theory about the reading of a word. In this research, the new reading of some words as well as the readings of previous researchers have been given and analyzed. This article tries to make a new suggestion about reading a few words. The basis of these suggestions is the existing words in Middle Persian, Parthian and New Persian dictionaries, and the historical grammar of word formation and etymology has also been used in the new reading of words. This research has been done in order to better understand some words and concepts in the text of the Assyrian tree.

کلیدواژه‌ها English

Assyrian tree
Parthian Pahlavi
Middle Persian
historical grammar
Pahlavi texts
ابوالقاسمی، محسن (1395). دستور تاریخی زبان فارسی، تهران، سمت.
تفضّلی، احمد (1398). تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام، تهران، سخن.
دهخدا، علی اکبر (1376). لغت­نامه، تهران، دانشگاه تهران (دوره جدید).
حسن­دوست، محمد (1395). فرهنگ ریشه­شناختی زبان فارسی، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی.
عریان، سعید (1394). متن­های پهلوی، تهران، علمی.
فرهنگ­های فارسی (برهان قاطع، رشیدی، سراج اللغات، سروری، شعوری).
فره­وشی، بهرام (1390). فرهنگ زبان پهلوی، تهران، دانشگاه تهران.
گشتاسب، فرزانه و محمدی، میثم (1397). پیشنهادی درباره خوانش فعل ناشناخته est در درخت آسوریگ. زبانشناخت، شماره دوم، پاییز و زمستان 1397، 39-47.
احمدی گیوی، حسن و حسن انوری (1395). دستور زبان فارسی 1، تهران، انتشارات فاطمی.
نوابی، ماهیار (1386). درخت آسوریگ، تهران، فروهر.
Abolghassemi, M. (2016). A Historical Grammar of the Persian Language. Tehran: Samt (In Persian).
Ahmadi Givi, Hassan and Hassan Anwari (2015). Persian Grammar 1, Tehran, Fatemi Publications. (In Persian).
Bartholomae, Ch. (1922). Zur Kentniss der mitteliranischen Mundarten, Heidelberg.
Benveniste, E. (1930). “Le Texte du Draxt Asūrīk, et la Versification Pehlevie”, JOURNAL ASIATIQUE, 218, pp. 193-225.
Boyce, M. (1987). A reader in Manichaean Middle Persian and Parthian, (Aclr 9), Leiden, Brill.
Dehkhoda, A.A. (1997). Logatnameh (Persian Dictionary). Tehran: Tehran University (New edition).
Durkin-Meisterernst, Desmond. (2004). Dictionary of Manichaean Middle Persian and Parthian, Turnhout (Belgium): Brepols.
Durkin-Meisterernst, Desmond. (2014). Grammatik des Westmitteliranischen (Parthisch und Mittelpersisch), Wein: Verlag.
Faravashi, B. (2011). Pahlavi Language Dictionary (6th ed.). Tehran: University of Tehran Press. (In Persian).
Farsi dictionaries (Borhān-e Qāṭe͑, Rashidi, Siraj Al-Lughat, Sarvari, Shouri). (In Persian)
Gignoux, Philippe. (1972). Glossaire des Inscriptions Pehleviesetparthes (Corpus InscriptionumIranicarum. Supplementary Series, Vol. I). London: LundHumphries.
Goshtasb, Farzaneh and Mohammadi, Meysam (2017). A new suggestion for transcribing of the unknown verb "est" in Draxt-i Āsurīg. Language Studies, second issue, autumn and winter 2017, 39-47. (In Persian)
Hassandoust, M. (2016). An Etymological Dictionary of the Persian Language. Tehran: The Academy of Persian Language and Literature. (In Persian)
Henning, Walter Bruno. (1950). “A Pahlavi Poem”, BSOAS, 13, pp. 641-648.
Jamasp-Asana, J.M. (1913). Pahlavi Texts, Bombay.
MacKenzie, D. N. (1986). A Concise Pahlavi Dictionary. London: Oxford University Press.
Navabi, Mahyar (2006). Draxt-ē Āsūrīg, Faravahar, Tehran.
Nyberg, H. s. (1964). A Manual of Pahlavi, vol. 2, Wiesbaden.
Orian, Saeed (2014). Pahlavi texts, Tehran, Elmi. (In Persian)
Sims-Williams, N. (1981). “Notes on Manichaean Middle Persian Morphology”, Studia Iranica 10, 165-176.
Shaki, M. (1975). “Observations on the Draxt ī āsūrīg”, Archiv Orientálni 43, pp. 64-57.
Tafazzoli, A. (1996). “Drakht ī Āsūrīg”, Encyclopedia Iranica, vol. VII, Costa Mesa, California, 547-549.
Tafazzoli, A. (2019). History of Iranian literature before Islam. Tehran: Sokhan (in Persian)
فصلنامه پازند
دوره 16، شماره 61
زمستان 1401
صفحه 27-39