تأثیر جنسیت نویسنده در به کارگیری کنش‌های گفتاری در ادبیات کودکان در زبان کردی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
جلال تباشیر
دانشجوی دکتری زبان شناسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران
چکیده
کاربران زبانی برای بیان و انتقال منظور خویش پاره­ گفتارهایی را تولید می‌کنند، این پاره­ گفتارها علاوه بر رساندن معنا و مفهوم، به انجام عملی نیز ختم می­ شوند که کنش‌های گفتاری نامیده می‌شود (یول، ۲۰١١: ٤٧). در پژوهش حاضر، سعی بر آن است تا کنش­های گفتاری در ادبیات داستانی کودکان در زبان کردی بررسی، انواع کنش­های گفتاری سرل (١٩٦٩) شناسایی و بر اساس فراوانی توزیع آنها دسته ­بندی و همچنین تأثیر جنسیت نویسنده بر میزان استفاده از کنش‌های گفتاری سنجیده شود. بدین منظور پیکره­ای خام شامل ٢٠ کتاب داستان کودکانه تهیه شد که در مجموع دربردارنده ١٢٠٣ جمله است. برای تحلیل داده­ ها از نرم­ افزار SPSS استفاده شده است. نتایج حاصل از آمار توصیفی نشان می­ دهد که در مجموع از ٥ نوع کنش گفتاری اظهاری، ترغیبی، عاطفی، تعهدی و اعلامی استفاده شده است. همچنین میزان استفاده از کنش­های گفتاری توسط نویسندگان زن و مرد یکسان نیست یعنی نویسندگان زن از کنش‌های گفتاری اظهاری، عاطفی و اعلامی بیشتر از نویسندگان مرد و در مقابل، نویسندگان مرد از کنش‌های گفتاری ترغیب و تعهدی بیشتر از زنان استفاده کرده ­اند. بر اساس نتایج حاصل از آمار استنباطی نیز، تأثیر عامل جنسیت در میزان استفاده از کنش­های گفتاری خنثی نیست و تأثیر آن قابل‌ تأیید است. نویسندگان با به کار بردن کنش‌های گفتاری سعی کرده‌اند تا خواننده را بیشتر با حوادث و رویداد­های داستان­ها آشنا سازند، بر این اساس، وجود کنش­های گفتاری جهت روشن ساختن منظور و اهداف نویسنده ضروری است.
 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Effect of the Author's Gender on the Use of the Speech Acts in Children's Literature in Kurdish

نویسنده English

Jalal Tabashir
Ph. D. candidate of Linguistics, Institute for Humanities and Cultural Studies, Tehran
چکیده English

Language users produce utterances to express and convey their meaning, these utterances, in addition to conveying meaning and concepts, also end up performing an action, which is called speech acts (Yule, 2011: 47). The present study examines speech acts in children's fiction in Kurdish. It has been tried to identify the types of speech acts introduce by Searle (1969) and classify them based on the frequency of their distribution. Also, the effect of the author's gender on the use of speech acts should be measured. For this purpose, a raw corpus of 20 children's story books, containing 1203 sentences was prepared, the speech acts used in the stories were classified based on the type of the speech act and the gender of the character produced the sentence. The significance of the differences was analyzed using SPSS 26. The results of the descriptive statistics showed that in total 5 types of speech acts: assertive, directives, expressive, commissives, and declarations were used by the authors. Also, the number of speech acts used by women and men is not the same, that is, women have used assertive, expressive, and declaration speech acts more than men, and on the other hand, men have used directives and commissive speech acts more than women. Based on the results of the inferential statistics, the effect of the gender factor on the rate of speech acts used is not neutral and its effect can be confirmed. By using speech acts, the authors have tried to make the reader more familiar with the events of the stories, based on this, the presence of speech acts is necessary to clarify the writer's purpose and goals.

کلیدواژه‌ها English

Pragmatics
speech acts
Children’s Fiction Literature
gender
Kurdish
جلالی، مریم و معصومه صادقی(١٣٩٥). «کنش­های گفتاری و ارتباط آن با جنسیت و طبقه اجتماعی در گرشاسب­نامه». نشریه جامعه­شناسی تاریخی، دوره ٨ (1): 81-105.
حسینی معصوم، سید محمد و فاطمه خاوری(١٣٩٣). «مقایسه کنش­های گفتار در پیامک­های فارسی زنان و مردان جوان بر اساس طبقه‌بندی سرل». مجله زبان و زبانشناسی، دوره ١٠(19): 75-88.
خانی، رضا؛ قیطاسی، مجتبی و طاهره افشار(١٣٩٩). «بررسی کنش گفتاری تشکر در گویش کردی ایلامی». فصلنامه مطالعات زبان‌ها و گویش‌های غرب ایران، دوره 8(3): 13- 29.
شیخ محمدی، چیا؛ یار­احمدزهی، ناهید و امیر محمدیان(١٣٩٨). «انتخاب راهبردهای کنش گفتاری تقاضا در زبان کردی بر اساس دو عامل اجتماعی جنسیت و قدرت». پژوهش­های زبانی، دوره ١٠(1): 183- 202.
صفوی، کورش(۱۳۹۷). درآمدی بر معنی­شناسی. تهران: انتشارات سوره مهر.
علی‌اکبری، محمد و مجتبی قیطاسی(١٣٩٥). «بررسی کنش گفتاری تسلیت در گویش ایلامی». فصلنامه مطالعات زبان‌ها و گویش‌های غرب ایران، دوره8(3): 35- 50.
قاسمی­پور، افسانه و پاکزاد یوسفیان(١٣٩٣). بررسی کنش­های گفتاری کودکان ٥ تا ٨ سال فارسی­زبان بر اساس نظرات آستین و سرل. پایان­نامه ارشد، دانشگاه سیستان و بلوچستان.
کریمی، فائقه؛ گلفام، ارسلان و مهناز کربلایی صادق(١٣٩٩). «بررسی گذرایی در گفتار کودک فارسی­زبان از منظر انگاره نظریه هاپر و تامسون». فصلنامه مطالعات زبان‌ها و گویش‌های غرب ایران، دوره8(3): 49- 68.
 
Bystrov, Y., Mintsys, E. and Y. Mintsys (2020). “English Diminutives in Children's Literature: A Case Study of Directive Speech Acts”. SKASE Journal of Theoretical Linguistics, 17(5).
Dyah, A. D. (2009). The Speech Act and Communication Strategy in Childeren of 3-5 Years Old (A Case Study of the Children of 3-5 Years Old in Semarang) (Doctoral dissertation, Faculty of Humanities).
Hudson, H. (2000). Essential Introductory Linguistics. Wiley-Blackwell; 1st edition.
Saeed, John I. (2009). Semantics. Oxford: Blackwell Press.
Suzuki, T. (2011). “Children’s Pragmatic Competence: A Case Study of English Speech Acts Performed by American Children”. The Cultural Review, 38: 55-73.
Yule, G. (2011). Pragmatics. Oxford: University Press.
Yule, G. (1955). The Study of Language: An Introduction. Cambridge University Press.
فصلنامه پازند
دوره 16، شماره 61
زمستان 1401
صفحه 41-63