تأملی در قرآن کریم بررسی زبان‌شناختی برخی از قواعد تجویدی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه زبانشناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

قرائت قرآن کریم یکی از مهم‌ترین وظایف دینی ماست. هدف از انجام این پژوهش، تبیین مسائلی از منظر زبان‌شناسی است که می‌تواند در کمک به تلاوت/قرائت درست قرآن کریم راه‌گشا باشد. برای این منظور، سوره‌های متعددی از قرآن کریم مد نظر قرار گرفت و پس از تأمل و تعمق در آنها شیوه‌ متداول آموزش قرآن کریم در تجوید بررسی شد. آنگاه با بهره­ گیری از مفاهیم علم زبان‌شناسی (شاخه واج‌شناسی) مشخص گردید که مواردی از قبیل قلب به میم (اقلاب)، یرملون (ادغام)، حروف شمسی (در مقابل قمری) و اخفاء که در علم تجوید به آنها پرداخته می‌شود، همگی در زبان‌شناسی در قالب فرایند واجی «همگونی» قابل تبیین­اند. نتایج نشان داد که در تلاوت قرآن کریم انواع همگونی اعم از کامل و ناقص دیده می‌شود. این همگونی‌ها عمدتاً از نوع همخوانی، پسرو و همجوار است (نه واکه‌ای، پیشرو و غیرهمجوار). با انجام چنین پژوهش‌هایی می‌توان در جهت آموزش این معجزه جاویدان که روشنگر راه ما انسان‌ها است گامی برداشت و زمینه را برای بهره گیری هرچه بیشتر از آن هموار نمود.       

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Contemplation of Holy Quran; the Linguistic Study of Some Tajvid Rules

نویسنده [English]

  • Foroogh Kazemi
Assistant professor, linguistics department, Central Tehran Branch, Islamic Azad
چکیده [English]

Reading the holy Quran is one of our most important religious duties. The purpose of this article is the explanation of issues from linguistics point of view that helps to correct reading of Quran. To do this, many verses of holy Quran were considered and after deliberation on them, the current method of teaching Quran in terms of Tajvid was studied. Then by means of linguistics concept (phonology branch) it was clear that Tajvid rules such as Iqlab, Idgham, Sun Letters and Ikhfa can be explained by “assimilation process” in linguistics. The result indicated that in reading Quran there are different types of assimilations such as partial and complete. These assimilations are mainly consonantal, regressive and adjacent (not vocalic, progressive and non-adjacent). Through such researches we can take steps toward teaching this everlasting miracle that is indicative of our way of life and pave the way for using it as much as possible.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Quran
  • Tajvid
  • Linguistics
  • phonology
  • assimilation process