ساخت مجهول در گویش بابلی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، دانشگاه رازی کرمانشاه

2 دانشجوی دکترای زبان‌شناسی، دانشگاه رازی کرمانشاه

چکیده

 در مقاله حاضر ساخت‌های موسوم به مجهول در گویش بابلی از زبان تبری بررسی می­شود. ساخت مذکور در این گویش از اسم مفعول یک فعل متعدی یا یک گروه اسمی و فعل«bayyen» ساخته می‌شوند. ساخت مجهول همواره از مقوله‌های مورد بحث در زبان‌های ایرانی است. هدف این پژوهش نیز بررسی وجود یا نبود این ساخت و در صورت وجود، چگونگی ساخت آن در گویش تبری است. به این منظور داده‌هایی بر مبنای شم زبانی یکی از پژوهشگران گردآوری شده و به روش توصیفی- تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته است. در این زمینه با استفاده از شواهدی چون وضعیّت فعل«bayyen» در رابطه با پیشوند منفی‌ساز «ﻧ-»(na) و ساختار صوری یکسان آن با افعال اصلی نشان داده‌ایم که فعل مذکور یک فعل اصلی سبک است. درباره عنصر غیر فعلی نیز شواهدی مانند پسوند تفضیلی «-تر» ((tar و وابسته پیشین «خله» (xale) حاکی از این است که عنصر غیر فعلی در این ساخت‌ها در ‌واقع صفت است و گاهی نقش مسند دارد. مقایسه رابطه بین این دو جزء و ویژگی‌های افعال مرکب ذکر شده در دبیرمقدم (1376) و البرزی ورکی (1377) حاکی از آن است که ساخت مذکور مجهول نحوی نیست، بلکه جملات معلومی با محمول مرکب است. در این گویش جملاتی نیز یافت شد که ساختاری به‌ صورت جمله معلوم دارند اما فاقد فاعل مشخصی­اند. از این نظر این نوع جملات را که تنها از نظر معنایی مجهول به‌نظر‌می‌رسند، مجهول معنایی می­نامیم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Passive Structure in Baboli Dialect

نویسندگان [English]

  • Shoja’ Tafakori Rezaee 1
  • Motahareh Mohamadzadeh 2
1 Assistant professor, linguistics Department, Razi university, Kermanshah
2 Ph.D student in Linguistics, Razi university, Kermanshah motahareh
چکیده [English]

This article explores the structure of the so-called passives in Baboli dialect. A past participle or a noun phrase along with “bayyen” as a verb constitutes these structures. Using evidences like the position of negative marker “ne-” on “bayyen” and having the same structure as main verbs, we conclude that “bayyen” is a main light verb. Then getting benefitted from data like adjectival comparative suffix “-tar” and “xeylias” a premodifier for adjectives, we demonstrate that the elements preceding “bayyen” are in fact adjective and not verb. The analysis of the relation between these two elements in passives reveals that these elements combine to form compound verbs. Therefore, the so-called passives in this dialect are not passive; rather they are active sentences with complex predicates. Finally a different form of passive is diagnosed in this dialect which we call semantic passives. It means it has the structure of an active sentence but the subject of the sentence is not known. Therefore, it is passive just semantically.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Baboli dialect
  • Light Verb
  • syntactic passive
  • complex predicate