پولادِ غندی و دیو سپید

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استاد رشته فرهنگ و زبانهای باستانی، پژوهشکده یادگار باستان

چکیده

صورت هندواروپایی واژه «دیو» در اصل نام خداوند است. زرتشت پیامبر پرستش خدایان دوران کافری را منع کرد و عالمیان را به ستایش اهورامزدا فراخواند. دیوان در این مقام، نخست به اساطیر و سپس به افسانه و داستان پیوستند. فولادغندی دیوی است که بهتر است او را کولادغندی بنامیم و غندی باید با واژه «gannāg mēnōg» پهلوی مربوط باشد. به نظر پروفسور آرتورکریستن­سن اکوان و دیو سپید، هر دو، نامشان به صورت «spēd ī axwān» که در جاماسپ نامه آمده است، بازمی­گردد. نام دیو سپید و واژه spēd را باید برگردان خطی فعل «spayeiti» اوستایی، به معنای « می­افکند» دانست و «spayeiti»  نام گناهی است که امکانی برای کفاره ندارد و مرتکب را به دوزخ خواهد افکند. با این توضیح است که غلبه بر دیو سپید معنایی عرفانی می­یابد و چیرگی بر دیو سپید پیروزی بر نماد گناهان است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

“Phulad-i Ghandi” and “Dēw-i Spīd”

نویسنده [English]

  • Katayun Mazdapur
Professor in ancient Iranian Languages and Cultures, Yadegar Bastan Institute
چکیده [English]

Originally, the Indo-European word “dēw” means “god”. Worshipping the pagan gods was abolished by Zoroaster. Moreover, the prophet invited the people of all races to praise only Ahura Mazdā. Consequently, after ages, the traces of dēws could be found only in the relevant myths and tales. “Phulad-i Ghandi” is a dēw who had better be called Qulā-i Ghandi. The component “Ghandi” may be related to the Middle Persian term “gannāg mēnōg”. According to Professor A. Christensen, the names “Akvān” and “Dēw-i Spīd” are related to “sepēd ī axwān” in the Jāmāsp Nāmag. In this regard, one may think of the name “Dēw-i Spīd” and the word “sepēd” as the modified forms of the Avestan verb “spayeiti”, meaning “he throws away”. Also, “spayeiti” is a sin for which there is no penance and the sinner will be sent to Hell. Therefore, the defeat of “Dēw ī Spēd” would have a mystic sense and could be understood as the defeat of the symbol of all sins.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Phulad-i Ghandi
  • dēw
  • Zoroaster