تحلیل توصیفی- ریشه‌شناختی مناصب و مقامات در یادگار زریران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد فرهنگ و زبان های باستانی، دانشگاه شیراز

2 استادیار گروه فرهنگ و زبانهای باستانی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز

چکیده

یادگار زریران، یکی از کهن‌ترین متون حماسی- مذهبی و در اصل به زبان پارتی و احتمالاً نثری توأم با شعر است که دلاوری‌های ایرانیان در برابر سپاه خیونان را روایت می‌کند. حضور صاحب منصبان در این جنگ، این متن را از نظر بررسی تعدادی از مقامات درباری که در جنگ حضور دارند، در کنار مقامات لشکری ارزشمندتر کرده است. هدف از انجام این پژوهش، بررسی ریشه‌شناختی مناصب درباری و لشکری در متن یادگار زریران و سپس ارائه توضیح مختصری از چگونگی وظایف آنها است. تحلیل مناصب ذکر شده در متون کهن، از نگاه ریشه‌شناسی، درک بهتر و روشن‌تر وظایف و سلسله مقامات را باعث می­شود که در زمان خود از اهمیت خاصی برخوردار بودند. بنابراین می‌توان گفت وجود برخی صورت‌ها میان این مناصب، نوعی وابستگی به دوره‌ای کهن‌تر از عهد ساسانی را بیان می‌دارد و یا وجوه تمایز میان برخی مناصب به ظاهر مشابه را روشن‌تر می‌سازد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Descriptive-Etymological Analysis of Titles in Ayādgār-e Zarirān

نویسندگان [English]

  • shima sedighi 1
  • Hossein Najari 2
1 M.A. in ancient Iranian Languages and Cultures, Shiraz University
2 Assistant Professor in ancient Iranian Languages and Cultures, Shiraz University
چکیده [English]

Ayādgār-e Zarirān, originally, in Parthian language and perhaps in prose format mixed with poetry, is one of the oldest extant epic-and-religious texts. The text recounts the heroic deeds of the Iranians combating the Hyōns army. The involvement of some of the court officials, alongside with the military authorities in this battle, adds to the significance of the text. The current study was undertaken to explore the etymology of the court and military titles cited in Ayādgār-e Zarirān and, then, presenting a brief description of those titles and the responsibilities attached to them. From the etymological perspective, the examination and analysis of the official titles deemed to be important in their own era and referred to in the ancient texts could enhance our understanding of those titles. Therefore, it can be concluded that the presence of some linguistic features within the names of these titles indicates that these titles may belong to some period older than the Sasanian era. These features could also cast light on differences which exist between some of these apparently similar titles.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ayādgār-e Zarirān
  • Parthian language
  • etymology
  • court and military positions
  • Sasanian